1. Sprzedaż towarów kontrahentowi z Niemiec: 2.000 euro × 4,3600 zł/euro. 2. WB - wpływ należności na rachunek walutowy: 2.000 euro × 4,3576 zł/euro. 3. PK - rozliczenie różnicy kursowej na należności: 2.000 euro × (4,3600 zł/euro - 4,3576 zł/euro) Prosimy o zapoznanie się z poniższymi informacjami oraz wyrażenie dobrowolnej Odpowiedź: W wyniku zrealizowania powyższej transakcji powstaną różnice kursowe od własnych środków pieniężnych. Kwestia tego, czy dla celów ustalenia wysokości tych różnic z tytułu wypływu środków pieniężnych należy zastosować kurs średni NBP, czy też kurs kupna, uzależniona jest od tego, czy doszło do faktycznej 3. Pierwsza rata pożyczki w wysokości: 1.000 EUR wraz z odsetkami w wysokości: 125 EUR została przelana na konto pożyczkodawcy na początku października. 4. Kurs średni ogłoszony dla euro przez NBP z dnia poprzedzającego dzień naliczenia odsetek za wrzesień wynosił: 4,16 zł/EUR (kurs przykładowy). 5. Ma „Środki pieniężne w drodze” 7 040 . 6. Zapłata zobowiązania wobec dostawcy zagranicznego, rozchód wyceniony po kursie, po jakim nastąpił wpływ na rachunek bankowy: 2000 euro × 3,54 PLN/EUR = 7080 zł . 2000 euro × (3,54 PLN/EUR - 3,52 PLN/E ur) = 40 zł . Wn „Rozrachunki z dostawcami zagranicznymi” 7 080 Spółka, dokonując zapłaty za fakturę wyrażoną w walucie obcej (np. euro) przy użyciu mechanizmu podzielonej płatności, powinna w dyspozycji przeznaczonej do tego rodzaju płatności dokonać dwóch odrębnych wpłat, tj.: przelewu kwoty VAT w PLN (w mechanizmie podzielonej płatności) według kwoty VAT wskazanej w złotówkach na Płatność w walucie obcej za fakturę wystawioną w złotych – www.VademecumPodatnika.pl. Podatkowe rozliczenie firmowych transakcji w walucie obcej - Dodatek nr 13 do Przeglądu Podatku Dochodowego nr 16 (496) z dnia 20.08.2019. Jeżeli w kontrakcie wartość transakcji zostanie ustalona w polskich złotych, dokumentować ją będzie IvDQvR. Spółka otrzymuje faktury, które dotyczą krajowych zakupów towarów i usług. Faktury te są wyrażone w walucie obcej, zwykle w euro. Jak powinna wyglądać otrzymana faktura zakupu? W jaki sposób przeliczyć faktury na złote i ująć w księgach rachunkowych spółki? Czy jeśli kwota netto faktury jest wyrażona w euro, a VAT w złotych, to zapłaty kwoty VAT można dokonać z rachunku VAT? Krajowi przedsiębiorcy mogą dokonywać rozliczeń w walucie obcej. Prawidłowe rozliczenie transakcji oraz ujęcie w księgach rachunkowych wymaga zastosowania kilku zasad. VAT w złotych Przy transakcjach pomiędzy podmiotami krajowymi – w przypadku gdy należność z tego tytułu została wyrażona w walucie obcej – należy mieć na uwadze art. 106e ust. 11 ustawy o VAT. Stanowi on, że kwoty VAT wykazuje się w złotych. Zatem niezależnie od tego, w jakiej walucie nastąpi rozliczenie między kontrahentami, kwota VAT powinna zostać wykazana na fakturze w walucie polskiej. Przepis ten ma na celu zapewnienie neutralności VAT. Najprościej rzecz ujmując, chodzi o to, by nabywca miał prawo do odliczenia kwoty podatku w takiej samej wysokości, w jakiej dla sprzedawcy kwota ta stanowiła podatek należny. Kwoty podatku wyrażone w walucie obcej wykazuje się w złotych przy zastosowaniu zasad przeliczania na złote, przyjętych dla przeliczania kwot stosowanych do określenia podstawy opodatkowania, o których mowa w art. 31a ustawy o VAT. Kwoty wykazywane w fakturze zaokrągla się do pełnych groszy, przy czym końcówki poniżej 0,5 gr pomija się, a końcówki od 0,5 gr zaokrągla się do 1 gr. [przykład 1] przykład 1 4 października 2018 r. pomiędzy krajowymi podmiotami gospodarczymi nastąpiła dostawa towarów opodatkowana według podstawowej stawki VAT – 23 proc. Transakcja tego samego dnia została udokumentowana fakturą na kwotę brutto 2460 euro, w tym VAT w kwocie 460 euro. Zgodnie z umową strony rozliczają się w walucie obcej (euro). Kwota VAT wykazana na fakturze została przeliczona na złote według kursu średniego NBP z dnia poprzedzającego powstanie obowiązku podatkowego (art. 31a ust. 1 ustawy o VAT), tj. z 3 października 2018 r., który wynosił 4,2949 zł/euro (tabela nr 192/A/NBP/2018). Kwota VAT w złotych wyniosła 1975,65 zł (460 euro x 4,2949 zł/euro). Nabywca, który otrzymał fakturę wystawioną przez krajowego kontrahenta w walucie obcej, nie dokonuje odrębnego przeliczenia kwoty VAT, ponieważ na fakturze jest wykazana kwota tego podatku w złotych przeliczona już przez sprzedawcę. W przypadku gdy dokonany zakup daje nabywcy prawo do odliczenia podatku naliczonego z otrzymanej faktury, przeliczenia na złote wymaga jedynie wyrażona w walucie obcej wartość netto tego zakupu. Podatek należny wykazany przez sprzedawcę w złotych na wystawionej fakturze stanowi jednocześnie – w tej samej kwocie – podatek naliczony u nabywcy odliczany na podstawie otrzymanej faktury zakupu (przy założeniu istnienia związku zakupu z działalnością opodatkowaną). Kwota netto w walucie obcej Kolejnym elementem rozliczenia jest przeliczenie na złotówki wartości netto zakupu. Na bilansową zasadę wyceny transakcji zakupu wyrażonej w walucie obcej dokonywanej w trakcie roku obrotowego wskazuje art. 30 ust. 2 pkt 2 W myśl tego przepisu wyrażone w walutach obcych operacje gospodarcze ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia odpowiednio po kursie: faktycznie zastosowanym w tym dniu, wynikającym z charakteru operacji – w przypadku sprzedaży lub kupna walut oraz zapłaty należności lub zobowiązań; średnim ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z dnia poprzedzającego ten dzień – w przypadku zapłaty należności lub zobowiązań, jeżeli nie jest zasadne zastosowanie kursu, o którym mowa w pkt 1, a także w przypadku pozostałych operacji. W praktyce przyjmuje się, że przeliczenia wartości kosztu wyrażonego w walucie obcej dokonuje się na podstawie średniego kursu waluty ogłoszonego przez NBP na dzień poprzedzający dzień wystawienia faktury. Z kolei podatkowe zasady przeliczania kosztów wyrażonych w walutach obcych określają art. 11a ust. 2 ustawy o PIT oraz art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Wynika z nich, że koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego, ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. Aby zatem koszty uzyskania przychodów wyrażone w walucie obcej wykazać w prawidłowej wysokości, po przeliczeniu na złote należy w pierwszej kolejności określić dzień poniesienia kosztu, a następnie zastosować właściwy kurs średni ogłaszany przez NBP. Zgodnie z art. 22 ust. 5d ustawy o PIT oraz art. 15 ust. 4e ustawy o CIT zasadniczo za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury. Oznacza to, że kursem właściwym do przeliczenia faktury w walucie obcej wystawionej przez krajowego kontrahenta jest kurs średni waluty ogłoszony przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury. Potwierdzają to również organy podatkowe, czego przykładem może być interpretacja indywidualna dyrektora IS w Warszawie z 15 maja 2015 r., nr IPPB5/4510-149/15-2/IŚ. W rezultacie zarówno dla celów bilansowych, jak i dla celów podatku dochodowego wartość kosztu wyrażonego w walucie obcej należy przeliczyć według kursu średniego waluty z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury. Różnice kursowe Zapłata zobowiązania wobec kontrahenta powoduje powstanie różnic kursowych. Różnice te nie powstaną jednak od kwoty brutto zobowiązania. W przypadku transakcji krajowych wyrażonych w walutach obcych, przedsiębiorcy z uwagi na uregulowania ustawy o VAT przyjmują rozwiązanie polegające na tym, że wartość netto zobowiązania jest regulowana za pośrednictwem rachunku walutowego, natomiast wyrażona w złotych kwota VAT za pośrednictwem rachunku złotówkowego. Taki sposób wykazania i zapłaty wartości zobowiązania przekłada się na późniejsze rozliczenie różnic kursowych, powstałych w związku z zapłatą zobowiązania (art. 24c ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o PIT oraz 15a ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o CIT). W przypadku dokonania zapłaty w walucie obcej w części dotyczącej wartości netto zakupu wystąpią różnice kursowe (podatkowe i bilansowe). Natomiast w części dotyczącej zapłaty VAT te różnice nie wystąpią. Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 30 ust. 4 różnice kursowe dotyczące aktywów i pasywów wyrażonych w walutach obcych (za wyjątkiem różnic kursowych, o których mowa w art. 30 ust. 5–7 dotyczących działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej) powstałe przy zapłacie zobowiązań w walutach obcych zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych. Zapłata kwoty VAT z rachunku VAT Przepisy ustawy o VAT – w zakresie dotyczącym regulowania kwoty VAT według mechanizmu podzielonej płatności (inaczej: split payment) – dotyczą transakcji krajowych. Zgodnie z art. 108a ust. 3 ustawy o VAT warunkiem zastosowania tego mechanizmu jest, aby zapłata dokonywana przy użyciu komunikatu przelewu nastąpiła w złotych polskich. Moim zdaniem przepisy ustawy o VAT w zakresie dotyczącym split paymentu nie sprzeciwiają się temu, aby w transakcji wyrażonej w walucie obcej, dokonanej pomiędzy podmiotami krajowymi, kwota VAT, która zgodnie z art. 106e ust. 11 ustawy o VAT musi być wyrażona w złotych, została przekazana z rachunku VAT (prowadzonego do złotówkowego rachunku rozliczeniowego), zaś kwota netto została rozliczona w inny sposób, tj. przekazana z rachunku walutowego firmy. przykład 2 Jednostka otrzymała od krajowego kontrahenta fakturę stwierdzającą zakup usługi. Usługa została wykonana 28 września 2018 r. i w tym samym dniu kontrahent wystawił fakturę. Wartość netto faktury wynosiła 2000 euro, natomiast kwota podatku VAT według stawki 23 proc. wykazana w złotych wynosiła 1969,44 zł. Do przeliczenia wartości netto zakupu jednostka zastosowała kurs średni waluty ogłoszony przez NBP w dniu poprzedzającym wystawienie faktury, tj. 27 września 2018 r., który wynosił 4,2814 zł/euro (tabela nr 188/A/NBP/2018). Wobec tego wartość netto zakupu wyniosła 8562,80 zł (2000 euro x 4,2814 zł/euro). 5 października 2018 r. nastąpiła zapłata zobowiązania. Kwota netto została uregulowana z rachunku walutowego, natomiast kwota VAT z rachunku VAT firmy prowadzonego w złotówkach (w komunikacie przelewu firma jako kwotę VAT i kwotę brutto wskazała kwotę 1969,44 zł). Do rozchodu waluty obcej z rachunku walutowego jednostka zastosowała kurs średni waluty ogłoszony przez NBP z dnia poprzedzającego zapłatę, tj. z 4 października 2018 r., który wynosił 4,3090 zł/euro (tabela nr 193/A/NBP/2018/A). Wobec tego wartość uregulowanego zobowiązania wyniosła 8618 zł (2000 euro x 4,3090 zł/euro). Jednostka prowadzi ewidencję kosztów wyłącznie na kontach zespołu 4. Przy zakupie usługi przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego – ze względu na związek zakupu z czynnościami opodatkowanymi. Ewidencja zdarzeń związanych z otrzymaniem faktury od krajowego kontrahenta w walucie obcej oraz dokonaną zapłatą może przebiegać następująco: 1. Faktura – zakup usługi a) Wartość netto usługi (2000 euro x 4,2814 zł/euro) kwota 8562, 80 zł: Wn konto 402 „Usługi obce”, Ma konto 300 „Rozliczenie zakupu”; b) kwota podatku naliczonego 1969,44 zł: Wn konto 221 „Podatek naliczony i jego rozliczenie”, Ma konto 300 „Rozliczenie zakupu”; c) wartość brutto usługi kwota 10 532,24 zł: Wn konto 300 „Rozliczenie zakupu”, Ma konto 202 „Rozrachunki z dostawcami”. 2. WB – zapłata zobowiązania z rachunku walutowego kwota 8618 zł (2000 euro x 4,3090 zł/euro): Wn konto 202 „Rozrachunki z dostawcami”, Ma konto 131 „Rachunek walutowy”. 3. WB (rachunek rozliczeniowy) – zapłata kwoty VAT z rachunku złotówkowego: a) obciążenie kwotą VAT rachunku VAT jednostki i uznanie jej rachunku rozliczeniowego kwota 1969,44 zł: Wn konto 130/1 Rachunek bankowy w banku X (w analityce: rachunek bieżący), Ma konto 130/2 Rachunek bankowy w banku X (w analityce: rachunek VAT); b) zobowiązanie wobec usługodawcy kwota 1969,44 zł: Wn konto 202 „Rozrachunki z dostawcami”, Ma konto 130/1 „Rachunek bankowy w banku X (w analityce: rachunek bieżący). 4. PK – ustalenie ujemnej różnicy kursowej kwota 55,20 zł [2000 euro x (4,3090 zł/euro – 4,2814 zł/euro)]: Wn konto 755 „Koszty finansowe”, Ma konto 202 „Rozrachunki z dostawcami”. Przykład faktury wystawionej w walucie obcej między krajowymi kontrahentami Olsztyn, 4 października 2018 r. Sprzedawca: Alfa sp. z 99-999 Olsztyn, ul. Jesienna 1 NIP: 999-99-99-999 Nabywca: Beta SA 99-999 Warszawa, ul. Zimowa 1 NIP: 999-99-99-999 Faktura nr 777/2018 Nazwa towaru Jednostka miary Ilość towarów Cena jedn. netto (euro) Wartość netto (euro) Podatek VAT Wartość brutto (euro) Stawka Kwota (euro) 1 Płytka podłogowa mkw. 40 50 2000 23% 460 2 460 Podsumowanie: 2000 x 460 2 460 2000 23% 460 2 460 Kwota VAT: 1975,65 zł euro 230 4,2949 zł/euro 192/A/NBP/2018 z 3 października 2018 r. .................. ........................ .............................. ...................................................................... waluta kwota kurs średni NBP (tabela NBP) Do zapłaty: 2000 euro na rachunek walutowy nr …............................... 1975,65 zł na rachunek złotówkowy nr …......................... Termin zapłaty: przelew do 20 października 2018 r. Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości ( z 2018 r. poz. 395 ze zm.). Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( z 2017 r. poz. 1221 ze zm.). Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL Kup licencję Poszerzenie rynku polskiego o rynek zagraniczny umożliwiło polskim przedsiębiorstwom handel z podmiotami zagranicznymi zarówno z Unii Europejskiej, jak również spoza. Dokonywanie transakcji z zagranicznymi podmiotami mimo wystawienia faktury w walucie PLN może się wiązać z tym, że podatnik otrzyma zapłatę w walucie obcej. Sprawdź, jak wygląda rozliczanie różnic kursowych do faktury w PLN opłacanej w innej walucie. Różnice kursowe powstają w sytuacji, gdy dla transakcji sprzedaży w walucie obcej kurs przeliczeniowy zapłaty i kurs przeliczeniowy dla otrzymanej faktury są różne. W związku z tym, aby wyliczyć różnicę kursową, od kwoty otrzymanej należności przeliczonej według kursu z dnia poprzedzającego wpłatę (jeśli wpływ nastąpił na konto walutowe) lub kursu zastosowanego przez bank trzeba odjąć wartość przeliczonego na walutę polską przychodu wynikającego z faktury. Zgodnie z art. 24c ust. 1 ustawy o PIT, jeżeli wynik wyżej równania: kwota otrzymanej należności w walucie obcej przeliczona na PLN – wartość przeliczona na walutę polską= wynik: dodatni – wówczas różnica kursowa stanowi dla podatnika pozostały przychód (kolumna 8 KPiR); ujemny – wówczas różnica kursowa stanowi dla podatnika pozostały wydatek (kolumna 13 KPiR). Różnice kursowe w KPiR są dokumentowane za pomocą dowodów wewnętrznych. Powstałe różnice kursowe nie zmieniają kwoty przychodu, zatem wielkość sprzedaży w żaden sposób nie ulega skorygowaniu o powstałe różnice, a odrębnie ujmuje się je w KPiR. Przykład 1. Pani Kamila dokonała sprzedaży towaru w kwocie 400 euro (netto). Sprzedaż udokumentowała fakturą VAT, którą wystawiła 28 stycznia 2020 roku – kurs przeliczeniowy faktury to 4,2679 (z dnia poprzedzającego wystawienie faktury, czyli 27 stycznia 2020 roku – tabela nr 017/A/NBP/2020). Płatność otrzymała na rachunek walutowy 29 stycznia 2020 roku – kurs przeliczeniowy płatności to 4,2794 (z dnia poprzedzającego otrzymanie płatności – 28 stycznia 2020 roku – tabela nr 018/A/NBP/2020). Ile wynosi różnica kursowa? Przeliczenie płatności na PLN:400 euro x 4,2794 = 1711,76 zł Przeliczenie faktury sprzedaży na PLN:400 euro x 4,2679 – 1707,16 zł Odjęcie punktu 1 od 21711,76 zł – 1707,16 zł = 4,60 zł W związku z tym, że wartość równania wyszła dodatnia, pani Kamila zobowiązana jest wykazać dodatnią różnicę kursową, tj. pozostały przychód, w formie dowodu wewnętrznego w kolumnie 8 KPiR. Rozliczanie różnic kursowych – otrzymanie płatności w walucie obcej W sytuacji gdy podatnik wystawił fakturę w walucie polskiej, może on przyjąć płatność w walucie krajowej bądź w walucie obcej – przepisy tego nie zabraniają. Natomiast jeśli rzeczywiście płatność zostanie otrzymana w walucie obcej do faktury wystawionej w PLN, to z tego tytułu nie powstaną różnice kursowe. Zgodnie z art. 24c ustawy o PIT, aby powstała różnica kursowa, kwota przychodu należnego powinna być bowiem wyrażona na dokumencie sprzedaży w walucie obcej. Powyższe stanowisko potwierdza interpretacja indywidualna między innymi Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 30 maja 2019 roku, w której można przeczytać, że: „(...) Odnosząc się zatem do powstania tzw. różnic kursowych transakcyjnych, wskazać należy, że różnice te powstają wyłącznie w przypadku wymienionych w art. 15a ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 pkt 1 i 2 i mają zastosowanie do ustalania różnic od przychodów należnych i otrzymanych w walutach obcych oraz kosztów poniesionych i zapłaconych w walutach obcych. Skoro zatem z wniosku wynika, że w ramach transakcji (z ukraińską firmą) strony mają ustalić jej wartość w kontrakcie w polskich złotych, udokumentować fakturą także wyrażoną w polskich złotych, jednak płatność zostanie dokonana w euro na rachunek walutowy Spółki, to oznacza, że dla tych transakcji nie powstaną podatkowe różnice kursowe, o których mowa w ww. przepisach, bowiem transakcje zostaną zawarte w walucie polskiej, a nie w walucie obcej”. Podobnie stanowisko określone zostało również w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 9 lipca 2015 roku, IPTPB3/4510-136/15-2/K. Przykład 2. Pan Robert dokonał sprzedaży towarów na kwotę 5000 zł netto. 28 stycznia 2020 roku wystawił fakturę sprzedaży w polskich złotych. Nabywca uregulował zobowiązanie w walucie obcej, przelewając kontrahentowi kwotę 1171,54 euro. W związku z tym, że faktura wystawiona jest w PLN, nie powstaną różnice kursowe, mimo iż otrzymana kwota w euro po przeliczeniu na PLN jest wyższa od tej ujętej w przychodach. Pan Robert powinien natomiast z tego tytułu przeliczyć różnice kursowe od środków własnych. Różnice kursowe nie powstaną, jeśli faktura w PLN opłacona została w innej walucie. Mogą natomiast powstać z tego tytułu różnice kursowe od własnych środków pieniężnych na rachunku. Więcej w temacie różnic kursowych od własnych środków można znaleźć w artykule: Różnice kursowe od środków własnych – warto wiedzieć. Automatyczne rozliczanie różnic kursowych w Funkcja automatycznego wyliczania i księgowania różnic kursowych w systemie pozwala na zaoszczędzenie czasu na ich ręczne wyliczanie oraz uniknięcie błędów z tym związanych, bowiem system na podstawie wprowadzonych danych automatycznie zaciąga prawidłowe kursy przeliczeniowe. Opcja jest dostępna dla użytkowników, którzy prowadzą konto w formie opodatkowania – skala podatkowa. Aby skorzystać z funkcji, należy ją włączyć w ustawieniach konta. W tym celu trzeba przejść do zakładki USTAWIENIA » PODATKI » FUNKCJE KSIĘGOWE i zaznaczyć opcję WYLICZANIE RÓŻNIC KURSOWYCH. Po włączeniu opcji w trakcie wystawiania faktury sprzedaży w walucie obcej schematem: PRZYCHODY » SPRZEDAŻ » WYSTAW » FAKTURĘ (walutę ustawia się w podzakładce ZAAWANSOWANE) po uzupełnieniu wartości zapłaconej przez nabywcę lub oznaczeniu opcji ZAPŁACONO pojawi się dodatkowa opcja WPŁATA NA RACHUNEK. Kolejno należy wybrać rodzaj rachunku bankowego, na który wpłynęła zapłata – na rachunek walutowy czy w PLN. Na tej podstawie system prawidłowo wyliczy różnicę kursową. Jeśli płatność miała miejsce po wystawieniu faktury, jej rozliczenie odbywa się schematem: PRZYCHODY » SPRZEDAŻ i wówczas należy zaznaczyć fakturę sprzedaży i skorzystać z opcji ROZLICZ » ROZLICZ PŁATNOŚĆ. W oknie, które się pojawi, należy określić, czy zapłata nastąpiła na rachunek walutowy czy w PLN. Analogicznie system wyliczy na tej podstawie różnicę kursową. Aby zaksięgować różnicę kursową automatycznie, wystarczy przejść do zakładki: START » RÓŻNICE KURSOWE » OD PRZYCHODÓW i zaznaczyć tam automatycznie wyliczoną różnicę kursową, korzystając z opcji WYSTAW DW. Automatycznie wygenerowany dowód wewnętrzny dotyczący różnicy kursowej zostanie ujęty w kolumnie 8 „pozostałe przychody” (jeśli różnica jest dodatnia) lub kolumnie 13 „pozostałe wydatki” (jeśli różnica jest ujemna) w KPiR w zakładce: EWIDENCJE » KPiR. Więcej w temacie funkcji automatycznego rozliczania różnic kursowych w systemie można znaleźć w artykule: Różnice kursowe – automatyczne księgowanie. Od 1 listopada 2019 r. ustawodawca wprowadził obowiązkowy split payment dla niektórych branż. Wielu podatników nadal nie wie, w jakich okolicznościach muszą stosować mechanizm podzielonej płatności. W wielu przypadkach wolą oni zapłacić metodą podzielonej płatności, aby nie narazić się na sankcje. Obowiązkowy split payment a faktury walutowe - czy również ma zastosowanie?Split payment – czy jest obowiązkowy?W myśl art. 108a ust. 1a ustawy o podatku od towarów i usług (dalej ustawa o VAT), przy dokonywaniu płatności za nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, udokumentowane fakturą, w której kwota należności ogółem stanowi kwotę, o której mowa w art. 19 pkt 2 Ustawy Prawo przedsiębiorców, podatnicy są obowiązani zastosować mechanizm podzielonej że zgodnie z art. 19 pkt 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku, gdy jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty. Przy tym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji. Przykład prowadzący warsztat samochodowy zakupił 10 lipca 2021 r. części samochodowe. Wartość zakupu wyniosła 18 000 zł. Podatnik otrzymał fakturę bez żadnej adnotacji. Czy powinien on powyższą fakturę zapłacić mechanizmem podzielonej płatności?Tak, w tym przypadku podatnik powinien dokonać płatności za pomocą mechanizmu podzielonej płatności. Części samochodowe znajdują się w załączniku nr 15 do ustawy o VAT. Co istotne, w tym przypadku wartość sprzedaży przekroczyła kwoty 15 000 zł. Brak adnotacji o konieczności zapłaty za pomocą MPP nie wpływa w żaden sposób na konieczność zapłaty zgodnie z powyższymi prowadzący serwis komputerowy zakupił w hurtowni dyski SSD. Wartość zakupu wyniosła 3560 zł. Podatnik otrzymał fakturę z adnotacją „mechanizm podzielonej płatności”. Hurtownik tłumaczy, że jego księgowa twierdzi, że musi on na każdej fakturze umieszczać powyższą adnotację ze względu na rodzaj sprzedawanych towarów (znajdujących się w załączniku nr 15). Czy w takiej sytuacji kupujący musi dokonać zapłaty za pomocą mechanizm podzielonej płatności?W tym przypadku podatnik nie ma obowiązku zapłaty za pomocą mechanizmu podzielonej płatności, mimo że na fakturze znajduje się adnotacja „mechanizm podzielonej płatności”.Transakcje dotyczące towarów lub usług spoza załącznika nr 15 albo opiewające na kwoty mniejsze niż 15 000 zł, nie są objęte obowiązkowym split split payment a faktury walutowe - zapłataSplit payment odnosi się wyłącznie transakcji krajowych. Tym samym mechanizm podzielonej płatności nie dotyczy transakcji dokonywanych z kontrahentami z zagranicy. W wielu jednak przypadkach polskie podmioty są częścią międzynarodowych grup bądź z nimi współpracują. W takich sytuacjach krajowi podatnicy są obowiązani stosować do wszystkich transakcji rozliczenia w walutach jest podwykonawcą robót budowlanych dla międzynarodowego koncernu budowlanego. Z podpisanej umowy wynika, że wszelkie transakcje dokonywane pomiędzy stronami umowy będą rozliczane w euro. Powyższe ustalenia dotyczą zarówno transakcji krajowych, jak i zagranicznych. Podatnik zastanawia się, jak rozliczać faktury objęte obowiązkowym split przypadku transakcji zagranicznych przedsiębiorca nie ma obowiązku rozliczania faktur za pomocą mechanizmu podzielonej wykonuje jednak również czynności wykonywane na budowach w Polsce. W takiej sytuacji, mimo że faktura jest w walucie, musi on dokonać płatności za pomocą split payment. Podsumowując, możemy umówić się z kontrahentem na rozliczenia w walucie obcej, jednak w sytuacji, w której przedmiotem transakcji są towary z załącznika nr 15 do ustawy o VAT, podatek musi być zapłacony w złotówkach z użyciem komunikatu przelewu. Inny sposób zapłaty naraża przedsiębiorcę na praktyce podatnicy zastanawiają się, jak dokonać płatności za faktury wyrażone w walucie otrzymał fakturę na kwotę 18 000 euro za usługi budowlane wykonane w Polsce. Jak w praktyce dokonać płatności?W tym przypadku zapłata wartości netto wynikającej z faktury może być dokonana w dowolny sposób np. na rachunek walutowy. Natomiast zapłata kwoty odpowiadającej kwocie podatku VAT wynikającej z otrzymanej faktury musi być dokonana na rachunek VAT. W sytuacji faktury wystawionej w walucie obcej VAT musi zostać zapłacony w złotówkach z użyciem komunikatu przelewu. W praktyce musimy dokonać dwóch przelewów: jeden na rachunek walutowy, drugi na rachunek split payment – faktury w waluciePodatnicy obowiązani do stosowania obowiązkowego split payment muszą się liczyć z sankcjami. Zgodnie z przepisem art. 108a ust. 7 ustawy o VAT w razie stwierdzenia, że podatnik dokonał płatności wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 108a ust 1 a tj. z pominięciem split payment, organ podatkowy ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty podatku przypadającej na nabyte towary lub usługi wymienione w ustawie w załączniku nr 15. wykazane w fakturze, której dotyczy otrzymał fakturę w walucie obcej za usługi budowlane. Usługa została wykonana w kraju przez podatnika podatku VAT. Kwota na fakturze wynosi 60 000 euro. Podatnik uznał, że skoro faktura jest w euro, to nie musi on dokonać płatności z zastosowaniem mechanizmu podzielonej takiej sytuacji organ podatkowy może nałożyć na podatnika sankcję. Fakt, że faktura jest w euro, nie ma tutaj żadnego sankcji podatnik może uniknąć w przypadku, gdy dostawca lub usługodawca rozliczył całą kwotę podatku wynikającą z faktury, która została zapłacona z naruszeniem art. 108a ust. 1a ustawy o podatnicy muszą zwracać szczególną uwagę w przypadku otrzymywania faktur w walutach obcych. Przede wszystkim muszą dokonać sprawdzenia, czy są obowiązani do stosowania mechanizmu podzielonej płatności. Co istotne, faktury w walutach nie uchronią podatników przed koniecznością stosowania split payment. Split payment w systemie systemie w łatwy sposób możesz pilnować płatności w split payment, dzięki oznaczaniu jej przy księgowaniu. W tym celu otrzymaną fakturę zakupu objętą mechanizmem podzielonej płatności ujmuje się schematem: WYDATKI » KSIĘGOWANIE » DODAJ » FAKTURA VAT. W oknie które się otworzy uzupełniamy dane zgodnie z fakturą oraz wybieramy właściwy rodzaj wydatku. W podzakładce IMPORT Z ZAGRANICY I INNE ZAAWANSOWANE zaznaczamy opcję PODZIELONA zapisaniu faktury pojawi się przy niej ikona dolara informująca o split payment:Dodatkowo możliwe jest filtrowanie wydatków z oznaczoną metodą płatności za pomocą filtra STAN PŁATNOŚCI - PODZIELONA w zakładce WYDATKI » KSIĘGOWANIE możliwe jest wygenerowanie pliku z płatnością split payment, który można eksportować do banku. W tym celu należy oznaczyć wydatki, które mają zostać opłacone w split payment i skorzystać z opcji EKSPORT DO BANKU » SPLIT informacji w temacie split payment w systemie znajduje się w artykułach pomocy:Split payment - jak ująć fakturę z adnotacją i dokonać przelewu w systemie wfirma?Faktura z adnotacją mechanizm podzielonej płatności - jak wystawić? Swoboda w świadczeniu usług oraz swoboda w przepływie kapitału między państwami członkowskimi Unii Europejskiej związana jest często z wieloma problemami, z którymi spotykają się polscy przedsiębiorcy. Jedynym z nich jest kwestia dochodzenia należnych im roszczeń. Zakładając, że usługi świadczone były na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, umowa podlegała prawu polskiemu natomiast samo wynagrodzenie strony określiły w innej walucie niż polski złoty np. euro, powstaje pytanie jak sformułować roszczenie w pozwie? Należy bowiem pamiętać, że czym innym jest tzw. wartość przedmiotu sporu, na podstawie którego określa się wysokość opłaty sądowej czy właściwość sądu, a czym innym żądanie zawarte w pozwie dot. zasądzenia przez sąd określonej przez nas kwoty pieniężnej. Powstaje zatem pytanie w jakiej walucie wskazać w pozwie dochodzone roszczenie. Co z wartością przedmiotu sporu? Czy będzie to suma odpowiadająca kwocie wskazanej na fakturze (np. zobowiązanie w euro), czy kwota z faktury przeliczona na złotówki? Wynagrodzenie w walucie innej niż polski złoty (PLN) Na początku należy zaznaczyć, że prawnie dopuszczalne jest uzgodnienie przez strony, że zapłata za wykonane usługi nastąpi w walucie innej niż polski złoty (PLN). Uprawnienie to wynika z tzw. zasady swobody umów oraz zasady swobody wyboru waluty przez strony. Zgodnie bowiem z art. 358 § 1 ustawy kodeks cywilny z dnia 23 kwietnia 1964 r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) jeżeli przedmiotem zobowiązania podlegającego wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej, dłużnik może spełnić świadczenie w walucie polskiej, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe będące źródłem zobowiązania lub czynność prawna zastrzega spełnienie świadczenia wyłącznie w walucie obcej. Treść art. 358 § 1 kodeksu cywilnego statuuje 2 uprawnienia – po pierwsze dopuszcza rozliczenia między stronami w walucie innej niż polski złoty (PLN), a po drugie uprawnia dłużnika do zapłaty (tj. spełnienia świadczenia) w polskich złotych, gdy świadczenie zostało w umowie określone w walucie obcej (oczywiście pod warunkiem braku odpowiedniego zastrzeżenia). Oznacza to, iż w przypadku zawarcia umowy wybór waluty może być dokonany przez strony albo na etapie jej zawarcia albo, przy braku odpowiedniego zastrzeżenia umownego, na etapie spełnienia przez dłużnika świadczenia określonego w zawartej umowie – w tym przypadku będzie to jednak „jedynie” wybór między walutą obcą wskazaną w umowie (np. euro) a polskim złotym. Jako ciekawostkę warto wspomnieć, że do dnia 24 stycznia 2009 r. w polskim porządku prawnym obowiązywała tzw. zasada walutowości, zgodnie z którą – z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych – zobowiązania pieniężne na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej mogły być wyrażone tylko w pieniądzu polskim. Żądanie pozwu w walucie obcej Przedstawiona regulacja wydaje się na pierwszy rzut prosta i zrozumiała. Jednakże złe wskazanie waluty, złe sformułowanie żądania i niepoprawne określenie wartości przedmiotu sporu może skutkować oddaleniem powództwa tj. przegraniem sprawy i koniecznością pokrycia kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wspomniany art. 358 § 1 kodeksu cywilnego stanowi, iż „wybór” waluty przy spełnianiu świadczenia (tj. złotówek lub innej waluty) przysługuje wyłącznie dłużnikowi – wierzyciel nie posiada takiego prawa. Powstaje pytanie co się stanie, gdy wierzyciel wystąpi z żądaniem zapłaty kwoty oznaczonej w euro (pozew z euro) będącej przedmiotem jego zobowiązania, ale przeliczonej na polskie złotówki? Odpowiedź na powyższe pytanie daje 358 § 1 ustawy kodeks cywilny (sygn. akt II CSK 783/14), w którym wskazano, iż wierzyciel nie może domagać się spełnienia świadczenia w walucie polskiej, jeżeli świadczenie pieniężne wyrażono w walucie obcej. Jednocześnie sąd sam nie może dokonać „przeliczenia” żądanej kwoty ze złotówek na wskazaną w umowie walutę obcą – stanowiłoby to bowiem naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności przepisu zakazującego sądowi tzw. wyrokowania ponad wskazane żądanie. Oznacza to, iż w przypadku, w którym wierzyciel wystąpi z żądaniem zapłaty kwoty oznaczonej np. w euro (będącej przedmiotem jego zobowiązania), ale przeliczonej na polskie złotówki, sąd oddali powództwo i obciąży wierzyciela kosztami sądowymi. Sąd oddali przy tym powództwo niezależnie czy przeliczenie z euro na złotówki dokonano w sposób prawidłowy czy też nie. Jak określić wartość przedmiotu sporu i sformułować żądanie pozwu? Aby móc dochodzić kwoty oznaczonej w walucie obcej, która jest przedmiotem zobowiązania, należy w przedmiocie: a) wartości przedmiotu sporu ( – wskazać kwotę w złotówkach, stanowiącej odpowiednik dochodzonej kwoty widniejącej na fakturze. Przeliczenia dokonuje się stosując tabelę średnich kursów walut Narodowego Banku Polskiego z dnia wniesienia pozwu. Wartość przedmiotu sporu musi być zawsze wyrażona w polskich złotych. b) żądania pozwu – wnieść o zasądzenie od dłużnika kwoty w walucie widniejącej na fakturze. Postępowanie egzekucyjne Zakładając, że sąd uwzględnił powództwo i zasądził dochodzone roszczenie pozostaje kwestia wyegzekwowania zasądzonej kwoty przez komornika. Czy składając wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego należy przeliczyć zasądzoną w walucie obcej kwotę na złotówki czy też nie? Zgodnie z §2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności ( z 2014 r. poz. 1092 z późn. zm.) sąd lub referendarz sądowy, nadając klauzulę wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, który opiewa na świadczenie pieniężne w walucie obcej, zobowiązuje komornika do przeliczenia tego świadczenia na walutę polską. Ponadto klauzula wykonalności zawiera następującą treść: „Sąd/Referendarz sądowy zobowiązuje komornika do przeliczenia świadczenia pieniężnego wyrażonego w walucie obcej na walutę polską według średniego kursu waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na dzień sporządzenia planu podziału, a jeżeli planu nie sporządza się – na dzień wypłaty kwoty wierzycielowi.”. Innymi słowy – w postępowaniu egzekucyjnym przeliczania dochodzonej w walucie obcej kwoty na złotówki dokonuje komornik. Faktura VAT w EURO (walucie obcej) – jak dochodzić zapłaty Przedsiębiorcy zajmujący się handlem lub świadczeniem usług transgranicznych często w rozliczeniach zobowiązani są do wystawiania faktur VAT w walutach obcych. W naszej praktyce z problemem tym spotykamy się najczęściej przy współpracy z firmami transportowymi, które rozliczają się w EURO, nawet wtedy, gdy zarówno przewoźnik, jak i spedytor mają swoje siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zagadnienie nie nastręcza większych problemów dopóty, dopóki po wystawieniu faktury następuje zapłata na konto walutowe. Jeżeli jednak kontrahent popada w opóźnienie lub też w ogóle nie płaci, zaczynają pojawiać się pierwsze pytania związane np. z różnicami kursowymi. Kiedy zaś nie ma już wyjścia i konieczne jest podjęcie działań windykacyjnych stajecie Państwo przed problemem wyboru waluty, w jakiej sporządzić wezwanie do zapłaty lub pozew. Osoby samodzielnie poszukujące odpowiedzi zwykle odnajdują art. 358 Kodeksu cywilnego, który niestety zredagowano w mylący sposób. Błąd zaś może okazać się bolesny do tego stopnia, że mimo posiadania racji sprawa zostanie przegrana z kretesem. Przywołany przepis brzmi w następujący sposób: „Jeżeli przedmiotem zobowiązania podlegającego wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej, dłużnik może spełnić świadczenie w walucie polskiej, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe będące źródłem zobowiązania lub czynność prawna zastrzega spełnienie świadczenia wyłącznie w walucie obcej.” „Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia, wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia w walucie polskiej według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia, w którym zapłata jest dokonywana.” Sposób redakcji art. 358 Kodeksu cywilnego sugeruje, że w przypadku opóźnienia dłużnika wierzycielowi przysługuje prawo wyboru waluty, w jakiej spełnione zostanie świadczenie. Takie rozumienie powyższego przepisu jest jednak błędne, ponieważ wybór waluty należy zawsze do dłużnika, a wierzycielowi przysługiwać może jedynie prawo wyboru kursu, po jakim przeliczona zostanie waluta obca na PLN. Przenosząc powyższe na grunt konkretnego przypadku musimy zatem wyjaśnić, że: jeżeli faktura VAT wystawiona została w EURO, to dłużnikowi przysługuje prawo wyboru, czy dokonana zapłaty w tej właśnie walucie, czy też w złotówkach. jeżeli dłużnik oświadczył, że zamierza zapłacić w złotówkach, to wierzyciel jest tym wyborem związany. jeżeli po złożeniu oświadczenia o wyborze waluty polskiej dłużnik popada w opóźnienie, wierzyciel może jedynie domagać się zapłaty wg kursu obowiązującego w dniu, którym zapłata jest dokonywana. W braku takiego żądania dłużnik musi zapłacić po kursie obowiązującym w dniu wymagalności roszczenia. Podsumowując, w przypadku faktury w walucie obcej wierzycielowi nigdy nie przysługuje prawo żądania, aby dłużnik dokonał zapłaty w złotówkach. Jeżeli jednak dłużnik sam zdecyduje się zapłacić w PLN, wierzyciel może żądać, aby zapłata dokonana została wg kursu obowiązującego w dniu płatności. Na zakończenie przestroga. Jeżeli pomimo wystawienia faktury w walucie obcej, dokonacie Państwo samodzielnego przeliczenia tej kwoty na złotówki, a następnie skierujecie pozew do sądu, sprawa zostanie przegrana. Dłużnik będzie mógł bowiem zarzucić, że nie jest zobowiązany do zapłaty w złotówkach, skoro wcześniej nie dokonywał wyboru waluty w jakiej chce uregulować swój dług. O zasadzie działania art. 358 Kodeksu cywilnego boleśnie przekonał się wierzyciel, który postanowił wybrać walutę za dłużnika. Oddalając powództwo Sąd wypowiedział się w następujący sposób: „Powyższa regulacja wskazuje jednoznacznie, że prawo wyboru waluty ma jedynie dłużnik, a zatem wierzyciel nie może żądać spełnienia świadczenia w walucie polskiej. Z kolei w wypadku, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązania wyrażonego w walucie obcej i pozostaje w zwłoce, jak wskazał Sąd Najwyższy, art. 358 § 2 zd. 2 należy interpretować w ten sposób, że w wypadku zwłoki dłużnika w spełnienia świadczenia w wykonaniu zobowiązania, którego przedmiotem jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej wierzyciel ma prawo wyboru kursu, według którego jest określana wartość waluty obcej, ale tylko w sytuacji, gdy dłużnik dokona wyboru waluty polskiej.” – por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi, z dnia 15 marca 2016 r. sygn. akt: I ACa 100/16.

zobowiązanie w pln zapłata w euro